De maatregelen die het energielabel van een appartementencomplex het meest verbeteren, zijn gevelisolatie, dakisolatie, hoogrendementsbeglazing en een collectief duurzaam verwarmingssysteem. Wanneer bewoners en eigenaren deze ingrepen gezamenlijk aanpakken via de Vereniging van Eigenaren (VvE), is de impact op het energielabel van elk individueel appartement aanzienlijk groter dan wanneer iedereen afzonderlijk kleine stappen zet. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over het collectief verduurzamen van een appartementencomplex.
Welke maatregelen hebben de grootste impact op de energieprestatie van een complex?
De maatregelen met de grootste impact op de energieprestatie van een appartementencomplex zijn gevelisolatie, dakisolatie, vervanging van enkel of oud dubbelglas door hoogrendementsbeglazing, en de overstap naar een collectief warmtesysteem zoals een warmtepomp of stadsverwarming. Deze ingrepen raken de gehele schil en installatie van het gebouw en verbeteren daarmee het energielabel van elk appartement tegelijk.
Bij de berekening van het energielabel via de NTA 8800-methode tellen gebouwgebonden eigenschappen zwaar mee: de isolatiewaarde van de gevel, het dak, de begane grondvloer en de ramen, aangevuld met het type verwarmingssysteem en de aanwezigheid van duurzame energiebronnen. Ontbreekt er bewijs van isolatiemaatregelen, dan schat een EP-adviseur de isolatiewaarde op basis van het bouwjaar. Hoe ouder het gebouw, hoe lager die schatting uitvalt. Juist daarom loont het om facturen en tekeningen van uitgevoerde renovaties goed te bewaren: hiermee kan een adviseur aantonen dat het gebouw beter presteert dan het bouwjaar suggereert.
Naast de bouwkundige schil maakt ventilatie een groot verschil. Een gebalanceerd ventilatiesysteem met warmteterugwinning (WTW) verlaagt het energieverbruik merkbaar en wordt positief meegewogen in de energieprestatiebepaling. Ten slotte verhoogt de plaatsing van zonnepanelen op het dak het aandeel hernieuwbare energie, wat direct bijdraagt aan een hogere labelklasse.
- Gevelisolatie: vermindert warmteverlies via de buitenmuren van het hele gebouw
- Dakisolatie: het renovatiejaar van het dak is leidend bij de energielabelbepaling als dak en gevel in verschillende perioden zijn geïsoleerd
- Hoogrendementsbeglazing (HR++): vervangt slecht isolerende ramen in alle appartementen tegelijk
- Collectief warmtesysteem: warmtepomp of aansluiting op een warmtenet vervangt aardgasgestookte verwarming
- Gebalanceerde ventilatie met WTW: vermindert energieverlies door ventilatie
- Zonnepanelen op het dak: verhogen het aandeel hernieuwbare energie voor het hele complex
Hoe werkt de energielabelbepaling voor een appartementencomplex?
De energieprestatie van een appartementencomplex wordt bepaald volgens de NTA 8800-methode. Elk individueel appartement krijgt een eigen energielabel, maar de berekening is sterk afhankelijk van de gedeelde gebouweigenschappen: de isolatie van de gemeenschappelijke gevel, het dak en de begane grondvloer, en de collectieve installaties. Een gecertificeerd EP-adviseur voert de opname uit en gebruikt goedgekeurde rekensoftware om het label vast te stellen.
Bij appartementen die geen eigen dak hebben, zoals tussenwoningen in een appartementsgebouw, is de gevel leidend voor het renovatiejaar. Zijn gevel en dak in verschillende jaren geïsoleerd, dan geldt het jaar van het dak als maatgevend voor het hele gebouw. Dit heeft directe gevolgen voor de labelberekening: een complex waarvan het dak in 1992 is geïsoleerd en de gevel in 1984, valt in de jaarklasse 1990 tot 2000 en krijgt daarvoor de bijbehorende isolatiewaarden toegekend.
Wil je als VvE aantonen dat er betere isolatie aanwezig is dan het bouwjaar suggereert, dan zijn facturen of tekeningen van de uitgevoerde werkzaamheden noodzakelijk. Facturen moeten het adres of de bouwlocatie vermelden; tekeningen moeten overeenkomen met de werkelijk aangetroffen situatie. Zonder deze bewijsstukken valt de adviseur terug op de standaardwaarden per bouwjaarklasse, wat het label kan drukken.
Wat is de rol van de VvE bij het verbeteren van het energielabel?
De VvE speelt een centrale rol bij het verbeteren van het energielabel van een appartementencomplex, omdat alle maatregelen aan de gemeenschappelijke gebouwdelen alleen collectief besloten en uitgevoerd kunnen worden. Zonder een actieve en besluitvaardige VvE is het voor individuele appartementseigenaren vrijwel onmogelijk om de bouwkundige schil of de collectieve installaties te verbeteren.
Concreet heeft de VvE de volgende verantwoordelijkheden bij collectieve verduurzaming:
- Het initiëren en agenderen van verduurzamingsplannen tijdens de algemene vergadering
- Het stemmen over en goedkeuren van investeringen in isolatie, beglazing en installaties
- Het aanvragen van subsidies en collectieve financiering namens het complex
- Het bewaren van facturen en technische documentatie voor de energielabelopname
- Het aanstellen van een energieadviseur of projectcoördinator voor de uitvoering
Een VvE die actief investeert in verduurzaming, verbetert niet alleen het energielabel van elk appartement afzonderlijk, maar verhoogt ook de collectieve waarde van het gebouw. Bovendien kan een goed georganiseerde VvE gebruikmaken van collectieve inkoopvoordelen bij aannemers en installateurs, wat de kosten per appartement verlaagt.
Welke subsidies en financiering zijn beschikbaar voor collectieve verduurzaming?
Voor collectieve verduurzaming van een appartementencomplex zijn er in 2026 meerdere financieringsmogelijkheden beschikbaar, zowel voor VvE’s als voor individuele appartementseigenaren. De belangrijkste zijn de ISDE-subsidie (voor warmtepompen en zonneboilers), de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing, en specifieke VvE-financieringsregelingen via het Nationaal Warmtefonds.
Het Nationaal Warmtefonds biedt VvE’s de mogelijkheid om een collectieve lening af te sluiten voor energiebesparende maatregelen, ook wanneer niet alle leden direct kunnen meebetalen. Individuele appartementseigenaren kunnen bovendien profiteren van een hogere leencapaciteit of korting op de hypotheekrente als hun appartement na de renovatie een beter energielabel heeft.
Daarnaast trad op 29 mei 2026 de Europese energierichtlijn in werking in Nederland, die het renovatiepaspoort introduceert. Dit paspoort beschrijft in logische stappen hoe een gebouw verduurzaamt naar een emissievrij gebouw in 2050. Het renovatiepaspoort is niet verplicht, maar biedt VvE’s een gestructureerde routekaart en kan de toegang tot financiering vergemakkelijken. Vanaf september 2026 is het mogelijk om een gebouwrenovatiepaspoort te laten opstellen door een maatwerkadviseur.
Hoe lang duurt het voordat collectieve maatregelen het energielabel verhogen?
Het energielabel van een appartementencomplex kan worden verhoogd zodra de collectieve maatregelen zijn uitgevoerd en een gecertificeerd EP-adviseur een nieuwe opname heeft gedaan. De doorlooptijd van besluit tot nieuw label varieert doorgaans van enkele maanden tot meer dan een jaar, afhankelijk van de complexiteit van de maatregelen en de besluitvorming binnen de VvE.
De tijdlijn ziet er in de praktijk als volgt uit:
- Besluitvorming in de VvE: afhankelijk van vergaderfrequentie en draagvlak, kan dit enkele maanden duren
- Aanvraag subsidies en financiering: gemiddeld enkele weken tot maanden
- Uitvoering van de maatregelen: één tot zes maanden, afhankelijk van de omvang
- Nieuwe energielabelopname door EP-adviseur: na afronding van de werkzaamheden, doorgaans binnen een paar weken te plannen
- Registratie van het nieuwe energielabel: na de opname volgt de officiële registratie
Kleinere maatregelen zoals het plaatsen van zonnepanelen of het vervangen van beglazing zijn sneller te realiseren dan grootschalige gevelisolatie of de aanleg van een collectief warmtesysteem. Wie snel resultaat wil, kan de VvE adviseren om de maatregelen te faseren: begin met de snelst uitvoerbare ingrepen en plan de grotere renovaties daarna.
Wat levert een beter energielabel op voor individuele appartementseigenaren?
Een beter energielabel levert individuele appartementseigenaren concrete financiële voordelen op: een hogere verkoopwaarde van het appartement, een lagere maandelijkse energierekening en mogelijk een gunstigere hypotheekrente of hogere leencapaciteit bij aankoop. Het energielabel wordt meegenomen in het taxatierapport, waardoor een hogere labelklasse direct doorwerkt in de marktwaarde.
Concreet profiteert een appartementseigenaar op de volgende manieren van een verbeterd energielabel:
- Hogere woningwaarde: hoe duurzamer het appartement, hoe hoger de taxatiewaarde
- Lagere energiekosten: betere isolatie en efficiëntere installaties verlagen het verbruik
- Korting op hypotheekrente: sommige geldverstrekkers bieden een lagere rente voor energiezuinige woningen
- Hogere leencapaciteit: kopers kunnen bij een energiezuinig appartement een hoger bedrag lenen
- Betere verhuurbaarheid: huurders hechten steeds meer waarde aan lage energielasten
- Meer huurpunten: bij sociale verhuur telt het energielabel mee in de puntentelling; een label A++++ levert meer punten op dan een lager label
Bij verkoop of verhuur is een geldig energielabel bovendien wettelijk verplicht. Een appartement zonder geldig label mag niet worden verkocht of verhuurd. Wie via de VvE investeert in collectieve verduurzaming, haalt dus niet alleen een beter label, maar voldoet ook aan de wettelijke verplichting op een manier die de kosten deelt met alle medebewoners.
Hoe Het Energieproject helpt bij het verduurzamen van een appartementencomplex
Het verduurzamen van een appartementencomplex vraagt om duidelijkheid, overzicht en een betrouwbare partner die het proces van begin tot eind begeleidt. Wij bieden VvE’s en individuele appartementseigenaren een complete oplossing, zonder dat je zelf alles hoeft uit te zoeken.
- Officiële energielabelopname: een gecertificeerd EP-adviseur voert de opname uit volgens de NTA 8800-methode en registreert het energielabel officieel
- Persoonlijk verduurzamingsadvies: we brengen in kaart welke maatregelen voor jouw complex het meeste effect hebben op het energielabel
- Begeleiding bij de VvE: we helpen je de juiste informatie aan te leveren voor de vergadering en het besluitvormingsproces
- Totaaloplossing onder één dak: van de eerste woningopname tot de registratie van het nieuwe label, alles via één aanspreekpunt
Wil je weten welke stappen jouw appartementencomplex het snelst naar een hoger energielabel brengen? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.