Wat is een energielabel voor een woning?

Simon Gerits ·
Energielabel met kleurschaal van groen tot rood op de buitenmuur van een Nederlandse woning met bakstenen gevel en tuin.

Een energielabel voor een woning is een officieel certificaat dat aangeeft hoe energiezuinig een woning is. Het label loopt van A++++ (zeer energiezuinig) tot G (weinig energiezuinig) en geeft in één oogopslag inzicht in het energieverbruik van een woning. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het energielabel: van de schaal en de wettelijke verplichting tot het effect op je woningwaarde en de stappen die je kunt zetten om een beter label te halen.

Hoe wordt een energielabel voor een woning bepaald?

Een energielabel voor een woning wordt bepaald door een gecertificeerde energieadviseur die de woning fysiek opneemt en beoordeelt op een reeks bouwkundige en installatietechnische kenmerken. Op basis van deze opname berekent de adviseur de energieprestatie van de woning en registreert het label officieel in het register van de Rijksoverheid.

Bij de woningopname kijkt de adviseur naar de volgende factoren:

  • Isolatie: de kwaliteit van dak-, gevel-, vloer- en raamisolatie
  • Verwarmingssysteem: het type ketel, warmtepomp of andere verwarmingsbron
  • Ventilatie: de aanwezigheid en het type ventilatiesysteem
  • Warm water: hoe warm tapwater wordt opgewekt
  • Duurzame energiebronnen: zoals zonnepanelen of een zonneboiler

Al deze gegevens samen bepalen de energieprestatie van de woning. Het resultaat wordt uitgedrukt in een energielabelklasse. Hoe beter de isolatie en hoe duurzamer de installaties, hoe hoger het label dat een woning krijgt. Een energieadviseur baseert zich daarbij op vastgestelde rekenmethoden die landelijk uniform zijn, zodat labels van verschillende woningen onderling vergelijkbaar zijn.

Wat betekenen de letters A tot G op het energielabel?

De letters op het energielabel geven de energieprestatie van een woning weer op een schaal van A tot G. A staat voor de meest energiezuinige woningen, G voor de minst energiezuinige. Bovenaan de schaal zijn extra klassen toegevoegd: A+, A++, A+++ en A++++, waarbij A++++ de hoogst haalbare score is voor uitzonderlijk energiezuinige woningen.

Zo kun je de energielabelschaal samenvatten:

  • A++++ tot A+: uitstekende energieprestatie, zeer lage energiekosten
  • A: goed geïsoleerde woning met moderne installaties
  • B en C: redelijk energiezuinig, maar nog ruimte voor verbetering
  • D en E: matig energiezuinig, hogere energiekosten te verwachten
  • F en G: slechte energieprestatie, vaak oudere woningen zonder isolatie

Het label geeft daarmee een directe indicatie van de te verwachten energiekosten en het comfort van de woning. Een woning met label A heeft doorgaans een goed geïsoleerde schil, moderne verwarming en mogelijk zonnepanelen. Een woning met label G heeft vaak enkelvoudig glas, geen of slechte isolatie en een verouderd verwarmingssysteem. De uitleg van het energielabel op het certificaat zelf bevat ook concrete aanbevelingen om het label te verbeteren.

Wanneer is een energielabel wettelijk verplicht?

Een energielabel is wettelijk verplicht bij de verkoop of verhuur van een woning. De verkoper of verhuurder is verantwoordelijk voor het aanleveren van een geldig, geregistreerd energielabel aan de koper of huurder. Ontbreekt het label, dan kan de eigenaar een boete krijgen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Concreet geldt de verplichting in de volgende situaties:

  • Bij het te koop zetten van een woning: het label moet beschikbaar zijn bij de start van de verkoop
  • Bij het verhuren van een woning: de huurder heeft recht op een geldig energielabel
  • Bij nieuwbouwwoningen: bij oplevering moet een energielabel worden geregistreerd

Een energielabel is tien jaar geldig. Na deze periode moet een nieuwe opname plaatsvinden als je de woning wilt verkopen of verhuren. Heb je recent verduurzamingsmaatregelen genomen, dan loont het om vóór de verkoop een nieuw label aan te vragen, zodat de verbeteringen zichtbaar zijn in het label en bijdragen aan een hogere woningwaarde. Wil je weten hoe je dit het beste aanpakt? neem dan contact op voor persoonlijk advies.

Wat is het verschil tussen een definitief en een voorlopig energielabel?

Een definitief energielabel is vastgesteld door een gecertificeerde energieadviseur na een fysieke woningopname en is officieel geregistreerd bij de Rijksoverheid. Een voorlopig energielabel was een inschatting op basis van bouwjaar en woningtype, zonder dat een adviseur de woning heeft bezocht. Voorlopige energielabels zijn inmiddels niet meer geldig voor verkoop of verhuur.

Sinds 2021 is het voorlopige energielabel vervangen door het nieuwe systeem waarbij altijd een opname door een erkend adviseur nodig is. Dit heeft een aantal belangrijke gevolgen:

  • Een voorlopig label telt niet meer als bewijs bij verkoop of verhuur
  • Woningeigenaren met alleen een voorlopig label moeten een nieuwe, officiële opname laten uitvoeren
  • Het definitieve label is nauwkeuriger, omdat het gebaseerd is op de werkelijke situatie van de woning

Het voordeel van het definitieve systeem is dat verbeteringen die je zelf hebt aangebracht, zoals nieuwe isolatie of een warmtepomp, daadwerkelijk worden meegenomen in de beoordeling. Dat was bij het voorlopige label niet altijd het geval. Het definitieve energielabel geeft daarmee een betrouwbaarder beeld van de energieprestatie van jouw specifieke woning.

Welk effect heeft een energielabel op de woningwaarde?

Een beter energielabel heeft een positief effect op de woningwaarde. Woningen met een hoog energielabel, zoals A of hoger, worden gemiddeld hoger getaxeerd dan vergelijkbare woningen met een lager label. Dit komt doordat het energielabel wordt meegenomen in het taxatierapport en kopers steeds meer waarde hechten aan lage energiekosten en wooncomfort.

De financiële voordelen van een goed energielabel zijn concreet:

  • Hogere taxatiewaarde: taxateurs houden rekening met de energieprestatie bij het bepalen van de marktwaarde
  • Hogere leencapaciteit: kopers van een energiezuinige woning mogen onder bepaalde voorwaarden meer lenen bij de bank
  • Korting op hypotheekrente: sommige geldverstrekkers bieden een lagere rente aan voor woningen met een goed energielabel
  • Snellere verkoop: energiezuinige woningen zijn aantrekkelijker op de woningmarkt, wat de verkooptijd kan verkorten

Andersom geldt ook: een woning met een laag label, zoals E, F of G, kan moeilijker verkoopbaar zijn en een lagere prijs opleveren. Potentiële kopers houden rekening met de toekomstige kosten van verduurzaming en verdisconteren dat in hun bod. Een investering in energiebesparende maatregelen kan zich dus dubbel terugverdienen: lagere energiekosten én een hogere verkoopprijs.

Hoe kan een woning een hoger energielabel krijgen?

Een woning krijgt een hoger energielabel door gericht te investeren in maatregelen die de energieprestatie verbeteren. De meest effectieve verbeteringen richten zich op betere isolatie, een efficiënter verwarmingssysteem en de toevoeging van duurzame energiebronnen. Welke maatregel het meeste effect heeft, verschilt per woning en hangt af van de huidige situatie.

De meest impactvolle maatregelen om een hoger label te halen zijn:

  • Dakisolatie: een van de meest effectieve ingrepen, omdat via het dak veel warmte verloren gaat
  • Spouwmuur- en vloerisolatie: vermindert warmteverlies via de gevels en de onderkant van de woning
  • HR++ of triple glas: vervangt enkelvoudig of gewoon dubbel glas door hoogrendementsglas
  • Warmtepomp: vervangt een gasketel door een duurzamer alternatief dat elektriciteit gebruikt
  • Zonnepanelen: wekken duurzame energie op en tellen mee in de energieprestatie van de woning
  • Ventilatie met warmteterugwinning: verbetert de luchtkwaliteit zonder warmte te verspillen

Het is verstandig om vóór elke investering te laten berekenen welk effect een maatregel heeft op het energielabel. Zo zet je de stappen die het meeste opleveren en voorkom je onnodige uitgaven. Een gecertificeerde energieadviseur kan op basis van een woningopname een persoonlijk verduurzamingsplan opstellen dat aansluit op jouw situatie en budget.

Hoe wij je helpen met je energielabel

Bij Het Energieproject begeleiden we je van begin tot eind bij het aanvragen en verbeteren van je energielabel. We werken met één aanspreekpunt, zodat je niet hoeft te schakelen tussen verschillende partijen. Dit is wat wij voor je doen:

  • We plannen een fysieke woningopname in bij jou thuis, op een moment dat het jou uitkomt
  • Een gecertificeerde energieadviseur beoordeelt de woning op alle relevante factoren
  • We registreren het officiële energielabel in het landelijke register van de Rijksoverheid
  • We geven je persoonlijk verduurzamingsadvies op maat, gericht op het hoogst haalbare label voor jouw woning
  • We ondersteunen je bij het maken van de juiste keuzes rondom isolatie, installaties en duurzame energie

Of je nu een energielabel nodig hebt voor de verkoop van je woning, wilt weten hoe je jouw label kunt verbeteren, of op zoek bent naar een totaalplan voor verduurzaming: wij denken graag met je mee. Neem contact met ons op en we helpen je verder.