Ja, je energielabel verandert als je huis van het gas afgaat, maar dat is niet automatisch het geval. Of het label daadwerkelijk verbetert, hangt af van de manier waarop je de warmtevoorziening vervangt en hoe goed je woning geïsoleerd is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het berekenen van je energielabel, gasloos wonen en wat verduurzaming concreet oplevert voor jouw labelklasse.
Welke factoren bepalen of je energielabel verandert?
Of je energielabel verandert na het afsluiten van gas, hangt af van drie samenhangende factoren: de isolatiewaarde van je woning, het type verwarmingssysteem dat je installeert, en het aandeel hernieuwbare energie dat je opwekt of afneemt. Het energielabel is geen simpele meting van één maatregel, maar een berekening op basis van meerdere indicatoren.
Sinds 2021 werkt het Nederlandse energielabel voor bestaande woningen met drie zogeheten EP-indicatoren:
- EP1 (energiebehoefte): hoeveel energie de woning nodig heeft, bepaald door de kwaliteit van de schil, zoals muren, dak en ramen.
- EP2 (primair fossiel energiegebruik): hoeveel fossiele energie de woning jaarlijks verbruikt, uitgedrukt in kWh per vierkante meter. Dit is de bepalende waarde voor je labelklasse.
- EP3 (aandeel hernieuwbare energie): het deel van de energievraag dat je dekt met duurzame bronnen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp.
Als je alleen het gas afsluit en een elektrische ketel plaatst zonder verdere aanpassingen, verbetert je EP2-waarde nauwelijks. Vervang je het gasverbruik echter door een efficiënte warmtepomp en voeg je zonnepanelen toe, dan dalen je fossiele energiekosten sterk en stijgt je labelklasse aanzienlijk. Isolatie speelt daarbij ook een grote rol: een slecht geïsoleerde woning blijft veel warmte vragen, wat de winst van een nieuwe installatie deels tenietdoet.
Hoe beïnvloedt een warmtepomp je energielabel?
Een warmtepomp heeft een grote positieve invloed op je energielabel, omdat het apparaat meer warmte levert dan het aan elektrische energie verbruikt. Dit verlaagt direct je EP2-waarde, de indicator die bepaalt in welke labelklasse je woning valt. Hoe efficiënter de warmtepomp, hoe groter de verbetering van je energielabel.
Een warmtepomp werkt door warmte aan de buitenlucht, de bodem of het grondwater te onttrekken en deze te versterken tot bruikbare verwarmingswarmte. Omdat je voor elke kilowattuur elektriciteit doorgaans twee tot vier kilowattuur warmte terugkrijgt, is het primaire energieverbruik per verwarmde vierkante meter veel lager dan bij een gasketel.
Voor de labelberekening telt ook mee of de warmtepomp gecombineerd wordt met zonnepanelen. Zonnepanelen verlagen je EP2 verder, omdat een deel van de elektriciteit voor de warmtepomp hernieuwbaar wordt opgewekt. De combinatie van een lucht-waterwarmtepomp en zonnepanelen leidt in de praktijk vaak tot een sprong van meerdere labelklassen tegelijk.
Woon je in een oudere woning met weinig isolatie? Dan is het verstandig om eerst de schil te verbeteren voordat je een warmtepomp installeert. Een warmtepomp werkt het meest efficiënt bij lage aanvoertemperaturen, en dat lukt alleen als de woning goed geïsoleerd is.
Kan je energielabel ook dalen als je van het gas afgaat?
Ja, in theorie kan je energielabel dalen als je van het gas afgaat, maar dit is zeldzaam en bijna altijd het gevolg van een ongunstige combinatie van maatregelen. Als je een gasketel vervangt door een verwarmingssysteem dat weliswaar geen gas verbruikt, maar wel veel primaire fossiele elektriciteit vraagt, kan de EP2-waarde verslechteren.
Een concreet voorbeeld: vervang je een relatief efficiënte HR-ketel door een directe elektrische verwarming zonder warmtepomp, dan stijgt je elektriciteitsverbruik sterk. Afhankelijk van de conversiefactoren die in de berekening worden gehanteerd voor primaire energie, kan dit een negatief effect hebben op je EP2.
In de praktijk is dit risico beperkt als je kiest voor een warmtepomp in combinatie met goede isolatie. Maar het benadrukt wel dat het afsluiten van gas op zichzelf geen garantie is voor een beter energielabel. De keuze van het vervangende systeem bepaalt het uiteindelijke resultaat. Laat je daarom altijd adviseren over de meest effectieve combinatie van maatregelen voor jouw specifieke woning.
Wanneer moet je een nieuw energielabel aanvragen na verduurzaming?
Je bent wettelijk verplicht een nieuw energielabel aan te vragen als je je woning verkoopt of verhuurt. Na verduurzaming is een nieuw label niet automatisch verplicht, maar het is wel sterk aan te raden als je labelklasse is verbeterd, omdat een beter label je woning meer waard maakt en kan meewegen bij taxaties en hypotheekverstrekking.
Een energielabel is tien jaar geldig. Als je woning in die periode ingrijpend is verduurzaamd, zoals bij het plaatsen van een warmtepomp, het aanbrengen van spouwmuurisolatie of het installeren van zonnepanelen, dan weerspiegelt het oude label niet meer de werkelijke situatie. Je loopt dan het risico dat je bij een eventuele verkoop een lagere prijs ontvangt dan je woning feitelijk waard is.
Praktisch gezien is het verstandig om direct na een grotere verduurzamingsstap een nieuw energielabel te laten opstellen. Zo profiteer je meteen van de voordelen: een hogere woningwaarde in het taxatierapport, mogelijk een lagere hypotheekrente via een groen hypotheekproduct, en een hogere leencapaciteit voor kopers die jouw woning in de toekomst willen kopen.
Hoeveel labelstappen winst levert gasloos wonen gemiddeld op?
Gasloos wonen levert gemiddeld één tot drie labelstappen winst op, maar het exacte aantal hangt sterk af van de beginsituatie van je woning en de maatregelen die je combineert. Een woning met label D die wordt voorzien van een warmtepomp en zonnepanelen kan doorgroeien naar label B of zelfs A, terwijl een al goed geïsoleerde woning met label B door dezelfde ingreep label A of A+ kan bereiken.
De grootste winst boek je als je gasloos wonen combineert met:
- Vloer-, dak- en spouwmuurisolatie om de energiebehoefte (EP1) te verlagen.
- Een efficiënte warmtepomp om het primaire fossiele energiegebruik (EP2) te verminderen.
- Zonnepanelen om het aandeel hernieuwbare energie (EP3) te verhogen.
Wie alleen het gas afsluit zonder andere aanpassingen, merkt weinig verschil in het label. Het gaat om de combinatie van een betere gebouwschil en een efficiëntere, duurzamere warmtevoorziening. Hoe meer van deze elementen je tegelijk aanpakt, hoe groter de labelsprong en hoe meer je woning in waarde stijgt.
Hoe wij je helpen met je energielabel na verduurzaming
Of je nu overweegt om van het gas af te gaan of al verduurzamingsstappen hebt gezet, wij begeleiden je van begin tot eind. Bij Het Energieproject richten we ons op het behalen van het hoogst haalbare energielabel voor jouw woning, met een aanpak die concreet en overzichtelijk is:
- We voeren een volledige woningopname uit en brengen de huidige energieprestatie in kaart.
- We berekenen welke maatregelen, zoals een warmtepomp of extra isolatie, de meeste labelwinst opleveren voor jouw situatie.
- We registreren het nieuwe energielabel officieel na verduurzaming, zodat je direct profiteert van een hogere woningwaarde.
- We geven persoonlijk verduurzamingsadvies op maat, inclusief inzicht in financiële voordelen zoals hypotheekkorting en verhoogde leencapaciteit.
Wil je weten hoeveel labelstappen jouw woning kan winnen door gasloos te gaan? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.