Maakt een plat of schuin dak verschil voor de berekening?

Simon Gerits ·
Gecertificeerd energieadviseur meet dakoppervlak van Nederlandse woning met combinatie van plat dak en pannendak in middagzon.

Ja, het type dak maakt een concreet verschil voor de berekening van je energielabel. Of je woning een plat dak of een schuin (hellend) dak heeft, bepaalt mede hoe de thermische schil wordt vastgesteld, welke afmetingen worden gemeten en hoe de isolatiewaarde wordt beoordeeld. Beide daktypen volgen een eigen meetmethode binnen de NTA 8800-norm. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over daktype en energielabel, zodat je precies weet wat er tijdens een woningopname wordt bekeken.

Welke dakkenmerken worden meegenomen in de energieberekening?

Bij de energieberekening voor een woning worden meerdere dakkenmerken in kaart gebracht: het daktype (plat, hellend of gedeeltelijk plat), de isolatiewaarde van de dakconstructie, de ligging van de thermische schil en de mate van infiltratie via het dak. Al deze factoren beïnvloeden direct de energieprestatie van de woning en daarmee het uiteindelijke energielabel.

De EP-adviseur stelt bij de opname vast welk daktype van toepassing is op het hoofdgebouw. Dakkapellen, uitbouwen en vergelijkbare toevoegingen blijven daarbij buiten beschouwing. Vervolgens worden de afmetingen van de dakconstructie bepaald aan de hand van de binnenafmetingen van de woning, conform de meetmethoden uit de NTA 8800.

Naast het daktype speelt ook de thermische schil een grote rol. De adviseur bepaalt of de isolatie in het dak zelf zit of in het plafond eronder. Die keuze heeft directe gevolgen voor het verliesoppervlak dat in de berekening wordt meegenomen: een thermische schil in de dakconstructie levert doorgaans een groter verliesoppervlak op dan een schil in het plafond. Verder geldt voor eengezinswoningen dat het daktype ook relevant is voor de infiltratiebepaling, wat bij appartementen niet het geval is.

Maakt het type dak, plat of schuin, echt verschil voor het energielabel?

Ja, het daktype heeft een meetbare invloed op de energieberekening en daarmee op het energielabel. Bij een plat dak en een hellend dak gelden verschillende meetmethoden voor de hoogte en het oppervlak van de rekenzone. Ook de manier waarop infiltratie en de thermische schil worden bepaald, verschilt per daktype. Dit maakt het daktype tot een van de basisgegevens die een EP-adviseur bij elke woningopname vaststelt.

Officieel worden drie daktypen onderscheiden voor eengezinswoningen:

  • Hellend dak of puntdak: een dak met een duidelijke helling, zoals een zadeldak of lessenaardak
  • Gedeeltelijk plat dak: minimaal 50% van het dakoppervlak is plat; dit geldt alleen voor vrijstaande woningen
  • Plat dak: een volledig plat dak zonder kap

Bij een hellend dak wordt de hoogte van de bovenste rekenzone anders gemeten dan bij een plat dak. Voor een zadeldak en een lessenaardak gaat de berekening uit van de binnenafmetingen. De hoogte van de rekenzone onder het dak is afhankelijk van dit onderscheid. Dit heeft gevolgen voor het berekende verliesoppervlak en daarmee voor de energieprestatie-indicator van de woning.

Hoe wordt de isolatiewaarde van een plat dak vastgesteld?

De isolatiewaarde van een plat dak wordt uitgedrukt als Rc-waarde en wordt vastgesteld op basis van de aanwezige isolatiematerialen en hun dikte. Als de isolatiedikte niet direct waarneembaar is, bepaalt de EP-adviseur de Rc-waarde op basis van het bouwjaar van de woning. Dit is de standaardwerkwijze wanneer dakisolatie onbekend is.

Als de isolatie aantoonbaar aanwezig is maar de exacte locatie onduidelijk is, bijvoorbeeld omdat niet duidelijk is of de isolatie in het dak of in het plafond zit, maakt de adviseur een onderbouwde keuze. De meest conservatieve optie is het plaatsen van de thermische schil in de dakconstructie zelf, omdat dit een groter verliesoppervlak oplevert. Die keuze wordt vastgelegd in het projectdossier.

Beschik je over bouwtekeningen? Dan kunnen de afmetingen en isolatiedetails daaruit worden afgeleid, mits de adviseur ter plekke controleert of de tekening overeenkomt met de werkelijke situatie. Het door de adviseur bepaalde oppervlak van de thermische schil mag niet meer dan 10% afwijken van het oppervlak dat conform de NTA 8800 is berekend.

Hoe wordt de isolatiewaarde van een schuin dak vastgesteld?

Bij een schuin dak wordt de isolatiewaarde eveneens uitgedrukt als Rc-waarde, maar de meetmethode houdt rekening met de specifieke geometrie van het hellende dak. Bij een zadeldak of lessenaardak gaat de berekening uit van de binnenafmetingen. De adviseur meet de relevante afmetingen ter plekke en vergelijkt die met eventueel beschikbare tekeningen.

Een bijzonder aandachtspunt bij hellende daken is de specifieke interne warmtecapaciteit van de bovenste bouwlaag. Hellende daken opgebouwd uit staal of hout worden als “licht” beoordeeld, wat invloed heeft op de energieberekening. Massievere constructies worden anders geclassificeerd en leveren een andere uitkomst op in de berekening.

Bij een schuin dak met een vliering of zolderruimte moet ook worden bepaald of die ruimte binnen of buiten de thermische zone valt. Is de vrije hoogte nergens groter dan 1,5 meter, dan is de gebruiksoppervlakte van de vliering nul, maar kan de ruimte toch nog binnen de thermische zone liggen. Op basis daarvan beslist de adviseur waar de thermische schil precies ligt: in het dak of in de zoldervloer. Bij een zoldervloer die grenst aan een overige ruimte gelden specifieke regels voor de 90%-bepaling van het renovatiejaar.

Welke dakverbeteringen leveren het meeste op voor een hoger energielabel?

Dakisolatie toevoegen of verbeteren is een van de meest effectieve maatregelen om een hoger energielabel te behalen. Het dak is namelijk een van de grootste warmteverliesoppervlakken van een woning. Door de Rc-waarde van de dakconstructie te verhogen, daalt het energieverbruik voor verwarming aanzienlijk, wat direct doorwerkt in de energieprestatie-indicator.

De meest impactvolle dakverbeteringen zijn:

  • Dakisolatie aanbrengen of verbeteren: zowel bij platte als hellende daken verhoogt een hogere Rc-waarde de score direct
  • Zoldervloerisolatie: als de zolderruimte buiten de thermische zone valt, kan isolatie van de zoldervloer een kosteneffectieve alternatieve maatregel zijn
  • Kierdichting en infiltratiereductie: het daktype beïnvloedt de infiltratieberekening; het verminderen van luchtlekkage via de dakconstructie verbetert de energieprestatie
  • Zonnepanelen: hoewel dit geen dakisolatiemaatregel is, telt duurzame energieopwekking via het dak mee in de totale energieprestatie van de woning

Welke maatregel het meeste oplevert, hangt af van de huidige isolatiewaarde van je dak en het bouwjaar van de woning. Een woning uit de jaren zestig of zeventig heeft vaak nog geen of nauwelijks dakisolatie, waardoor verbetering hier het grootste effect heeft. Bij nieuwere woningen is de winst kleiner maar nog altijd relevant voor het behalen van een hoger label.

Wanneer is een nieuwe dakopname nodig voor een geldig energielabel?

Een nieuwe dakopname is nodig wanneer de dakconstructie of dakisolatie aantoonbaar is gewijzigd na de datum van het huidige energielabel, of wanneer het bestaande energielabel verlopen is. Een energielabel is in de meeste gevallen tien jaar geldig. Als je de dakisolatie hebt verbeterd, kan een nieuwe opname leiden tot een hoger energielabel en daarmee tot een hogere woningwaarde.

Daarnaast is een nieuwe opname vereist als je de woning wilt verkopen of verhuren en het huidige label niet meer actueel is. Het energielabel is wettelijk verplicht bij verkoop of verhuur, en een verouderd of onjuist label kan problemen opleveren bij de overdracht.

Er zijn ook situaties waarbij een bestaand label technisch gezien nog geldig is, maar waarbij een herkeuring toch verstandig is:

  • Je hebt dakisolatie toegevoegd of vervangen na de laatste opname
  • De dakconstructie is structureel gewijzigd, bijvoorbeeld door een dakopbouw of verbouwing
  • Het huidige label is gebaseerd op een forfaitaire (bouwjaar)waarde en je kunt nu aantoonbaar betere isolatiewaarden overleggen
  • Je wilt een hogere hypotheek of rentevoordeel claimen op basis van een beter energielabel

Heb je twijfels over de geldigheid of nauwkeurigheid van je huidige energielabel na dakwerkzaamheden? Dan is het verstandig dit te laten controleren voordat je de woning te koop of te huur zet.

Hoe wij je helpen met daktype en energielabel

Bij Het Energieproject verzorgen we de volledige woningopname, inclusief de beoordeling van je dakconstructie. Of je nu een plat dak of een schuin dak hebt: onze EP-adviseurs weten precies hoe de isolatiewaarde wordt vastgesteld, waar de thermische schil wordt gelegd en welke verbeteringen het meeste effect hebben op jouw energielabel.

  • We voeren een nauwkeurige opname uit conform de NTA 8800, inclusief verificatie van dakafmetingen en isolatiewaarden
  • We leggen onderbouwde keuzes vast in het projectdossier, zodat je energielabel altijd herleidbaar en controleerbaar is
  • We geven persoonlijk verduurzamingsadvies: welke dakverbetering levert voor jouw woning het meeste op?
  • We begeleiden je van opname tot officiële registratie van het energielabel, alles onder één dak
  • Via ons vastgoedadvies koppelen we de energieprestatie van je woning direct aan de waarde en verkoopstrategie

Wil je weten welk energielabel haalbaar is voor jouw woning en wat de rol van je dak daarin is? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.