Ja, je kunt een koopovereenkomst tekenen zonder energielabel, maar de verkoper is wettelijk verplicht om bij de overdracht een geldig energielabel te verstrekken. Het ontbreken van een label bij de daadwerkelijke levering kan leiden tot een boete van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen rondom het energielabel bij verkoop.
Wat zijn de wettelijke gevolgen als een energielabel ontbreekt bij verkoop?
Als een verkoper bij de overdracht van een woning geen geldig energielabel verstrekt, kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een boete opleggen. De verplichting geldt bij verkoop, nieuwe verhuur en oplevering van een nieuwbouwwoning. Ontbreekt het label op dat moment, dan draagt de woningeigenaar de verantwoordelijkheid en het financiële risico.
De energielabelplicht bij verkoop is vastgelegd in de Nederlandse wetgeving. De verkoper moet niet alleen een geldig label hebben, maar ook de letteraanduiding vermelden in commerciële advertenties. Dit geldt voor zowel bestaande woningen als recreatiewoningen. Vanaf 29 mei 2026 geldt deze advertentieplicht ook voor monumenten.
Naast de boete kan het ontbreken van een energielabel praktische gevolgen hebben voor het verkoopproces. Kopers kunnen de transactie vertragen, extra onderhandelingsruimte eisen of juridisch bezwaar maken. Een energielabel heeft bovendien directe invloed op de woningwaarde: een beter label leidt tot een hogere taxatiewaarde en kan de koper toegang geven tot gunstigere hypotheekvoorwaarden.
Kan de notaris een koopakte passeren zonder energielabel?
De notaris kan de leveringsakte passeren zonder dat er een energielabel aanwezig is, maar dit ontslaat de verkoper niet van zijn wettelijke verplichting. De notaris is niet verantwoordelijk voor het controleren of aanleveren van het energielabel. De verplichting ligt volledig bij de verkoper als woningeigenaar.
In de praktijk wijst de notaris de verkoper wel op de labelplicht, maar de akte kan technisch gezien worden gepasseerd zonder dat het label fysiek aanwezig is bij de ondertekening. Dit betekent echter niet dat de verkoper vrijuit gaat. De ILT kan achteraf handhaven en een boete opleggen als blijkt dat er bij de overdracht geen geldig energielabel beschikbaar was.
Het is daarom sterk aan te raden om het energielabel ruim voor de overdracht te regelen, zodat je als verkoper aan alle verplichtingen voldoet en het verkoopproces zonder vertraging verloopt.
Welke woningen zijn vrijgesteld van de energielabelplicht?
Niet elke woning valt onder de energielabelplicht. Er zijn specifieke categorieën woningen waarvoor een uitzondering geldt. De vrijstelling is wettelijk bepaald en geldt ongeacht of de woning wordt verkocht of verhuurd.
Woningen die doorgaans zijn vrijgesteld, zijn onder andere:
- Gebouwen die worden gesloopt of ingrijpend gerenoveerd waarbij het gebruik tijdelijk is gestopt
- Bepaalde kleine gebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m²
- Gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt
- Industriegebouwen en werkplaatsen met een laag energieverbruik
Monumenten zijn tot 29 mei 2026 vrijgesteld van de energielabelplicht bij verkoop en verhuur. Vanaf die datum geldt de verplichting ook voor monumenten, inclusief de advertentieplicht. Twijfel je of jouw woning onder een uitzondering valt? Raadpleeg de officiële richtlijnen of neem contact op met een gecertificeerd energieadviseur.
Recreatiewoningen vallen niet onder de vrijstelling. Zij moeten bij verkoop en verhuur ook een geldig energielabel hebben, en eigenaren zijn verplicht de labelklasse te vermelden in advertenties.
Hoe snel kan een energielabel worden aangevraagd voor de overdracht?
Een energielabel aanvragen kan relatief snel. Na het maken van een afspraak met een gecertificeerd energieadviseur vindt de woningopname doorgaans plaats binnen enkele werkdagen. De opname zelf duurt gemiddeld één tot twee uur. Daarna wordt het label berekend en geregistreerd in EP-Online, waarna je het officieel kunt downloaden.
De doorlooptijd van aanvraag tot registratie bedraagt in de meeste gevallen drie tot vijf werkdagen, afhankelijk van de beschikbaarheid van de adviseur en de volledigheid van de woningdocumentatie. Heb je al bouwkundige documenten beschikbaar, zoals tekeningen of informatie over isolatie en installaties? Dan verloopt het proces sneller.
Wacht dus niet tot vlak voor de overdracht. Plan de energielabelaanvraag tijdig in, zodat je voldoende ruimte hebt voor eventuele correcties of aanvullende vragen van de adviseur. Heb je een bestaand label maar ben je dit kwijt? Download het dan eenvoudig via MijnOverheid met je DigiD.
Wat moet de koper doen als de verkoper geen energielabel verstrekt?
Als de verkoper geen geldig energielabel verstrekt bij de overdracht, heeft de koper een aantal opties. De eerste stap is de verkoper schriftelijk aanspreken op zijn wettelijke verplichting. Als dat geen resultaat oplevert, kan de koper de kwestie voorleggen aan de notaris of juridisch advies inwinnen over de mogelijkheden.
De koper zelf heeft geen directe bevoegdheid om een boete op te leggen, maar kan de situatie melden bij de ILT. De handhaver controleert aan de hand van het adres of het label correct is geregistreerd in EP-Online. Ontbreekt de registratie, dan kan de ILT optreden tegen de verkoper.
Praktisch gezien is het verstandig om als koper al tijdens de onderhandelingen te vragen naar het energielabel. Controleer of het label geldig is en of de labelklasse overeenkomt met wat in de advertentie staat vermeld. Een energielabel is tien jaar geldig, maar let op: een vereenvoudigd energielabel (VEL) mag niet worden gebruikt bij verhuur, alleen een label van na 2021 of een Energie-Index is dan toegestaan.
Hoe wij je helpen bij het energielabel voor je woning
Wij begeleiden je van begin tot eind bij alles rondom het energielabel en de verduurzaming van je woning. Of je nu snel een label nodig hebt voor een aanstaande verkoop of wilt weten welke stappen je woningwaarde verhogen, wij bieden een complete aanpak onder één dak. Dit is wat we voor je doen:
- Een gecertificeerde energieadviseur plant de woningopname snel in, zodat je geen vertraging oploopt bij de overdracht
- We registreren het energielabel officieel in EP-Online, volledig conform de wettelijke eisen
- Je ontvangt persoonlijk verduurzamingsadvies op maat, inclusief concrete aanbevelingen die op het label worden vermeld
- We koppelen het energielabel aan vastgoedadvies, zodat je precies weet welke investeringen de meeste impact hebben op de verkoopprijs
- Eén aanspreekpunt voor het hele traject, van eerste opname tot afschrift van het label
Wil je snel en zorgeloos een energielabel regelen voor jouw woning? Neem contact met ons op en we zorgen dat alles tijdig en correct is geregeld.