Ja, je kunt de berekening achter je energielabel inzien. De berekening zelf wordt vastgelegd in een opnamerapport dat de energieprestatieadviseur opstelt tijdens het woningbezoek. Dit rapport bevat alle invoergegevens die de gecertificeerde rekensoftware gebruikt om tot het definitieve label te komen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe de energielabelberekening werkt, wat je kunt inzien en wat je kunt doen als je het niet eens bent met de uitkomst.
Welke factoren bepalen de uitkomst van een energielabel?
De uitkomst van een energielabel wordt bepaald door drie energieprestatie-indicatoren: de energiebehoefte van de woning (EP1), het primair fossiel energiegebruik (EP2) en het aandeel hernieuwbare energie (EP3). Samen geven deze indicatoren een volledig beeld van hoe energiezuinig een woning is, op basis van de gebouwschil en de installaties.
De bepalingsmethode die adviseurs gebruiken heet de NTA 8800. Deze methode is gebaseerd op Europese CEN-normen en geldt voor zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Concreet kijkt de adviseur tijdens de woningopname naar de volgende factoren:
- Isolatie van vloer, muren, dak en ramen
- Verwarmingssysteem en de efficiëntie ervan
- Ventilatie en luchtdichtheid van de woning
- Gebruik van duurzame energiebronnen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp
- Gebouwvorm en het verliesoppervlak ten opzichte van het verwarmde volume
Een belangrijk detail: als de adviseur geen bewijsstukken kan vinden over isolatie of installaties, dan baseert hij de schatting op het bouwjaar van de woning. Dit zorgt ervoor dat energielabels onderling vergelijkbaar blijven. De rekenmethode maakt ook aannames over standaard gebruikersgedrag en binnentemperaturen, zodat het label de woning zelf beoordeelt en niet de gewoonten van de bewoners.
De energieprestatie-indicatoren zijn gebaseerd op de Trias Energetica: beperk eerst de energiebehoefte via de gebouwschil, dek de resterende vraag zo efficiënt mogelijk af en gebruik daarvoor zoveel mogelijk hernieuwbare energie. Dit drietrapsmodel verklaart waarom zowel isolatie als de keuze van het verwarmingssysteem een grote invloed hebben op de energielabelberekening.
Hoe kom ik aan het opnamerapport van mijn woning?
Je kunt het opnamerapport van je woning opvragen bij de energieprestatieadviseur die het label heeft opgesteld. De adviseur is verplicht een projectdossier bij te houden met alle invoergegevens, meetresultaten en bewijsstukken die hij heeft gebruikt. Dit dossier vormt de basis van de energielabelberekening en moet op verzoek beschikbaar worden gesteld.
Het opnameformulier, ook wel het opnamerapport of het energielabelopnameformulier genoemd, bevat onder meer:
- De gemeten oppervlakten en afmetingen van de woning
- De vastgestelde of geschatte isolatiewaarden per bouwdeel
- De gegevens over het verwarmings- en ventilatiesysteem
- De aanwezige duurzame energiebronnen en hun vermogens
- De keuzes die de adviseur heeft gemaakt bij ontbrekende informatie
Naast het opnamerapport kun je ook het geregistreerde energielabel zelf bekijken via EP-online, het officiële register van de overheid. Daar vind je de labelklasse en de bijbehorende indicatorwaarden, maar niet de volledige berekening. Voor de gedetailleerde invoergegevens ben je aangewezen op de adviseur of zijn koepelorganisatie.
Wat is EP-online en wat kan ik er vinden?
EP-online is het officiële overheidsregister waar alle geregistreerde energielabels van woningen en gebouwen in Nederland worden opgeslagen. Via EP-online kun je het energielabel van een woning opzoeken op adres en de labelklasse, de registratiedatum en de geldigheidsperiode bekijken. Het register is openbaar toegankelijk.
Wat je in EP-online vindt:
- De definitieve labelklasse (van G tot en met A++++)
- De waarden van de energieprestatie-indicatoren EP1, EP2 en EP3
- De naam van de gecertificeerde adviseur die het label heeft opgesteld
- De datum van registratie en de vervaldatum van het label
Wat je niet in EP-online vindt, zijn de achterliggende invoergegevens of de volledige berekening. EP-online toont de uitkomst, niet het rekenproces. Wil je de energielabelberekening inzien op detailniveau, dan moet je het projectdossier opvragen bij de adviseur zelf. De adviseur is gecertificeerd via de BRL 9500 en werkt met officieel goedgekeurde rekensoftware die voldoet aan de BRL 9501.
Kan ik mijn energielabel laten controleren of aanvechten?
Ja, je kunt je energielabel laten controleren of aanvechten als je vermoedt dat er fouten zijn gemaakt in de opname of de berekening. De eerste stap is het opvragen van het projectdossier bij de adviseur. Daarna kun je de invoergegevens vergelijken met de werkelijke situatie in je woning.
Als je het niet eens bent met het label, zijn er meerdere mogelijkheden:
- Bespreek het met de adviseur. Soms zijn er simpelweg gegevens gemist of verkeerd ingeschat. De adviseur kan het label in bepaalde gevallen aanpassen, maar alleen met dezelfde softwareversie en door dezelfde adviseur.
- Vraag een nieuwe opname aan. Wil je het label laten registreren met de meest recente softwareversie van de NTA 8800, dan is een nieuw woningbezoek verplicht. Een label kan niet worden herlabeld zonder nieuwe opname als een andere softwareversie wordt gebruikt.
- Dien een klacht in bij de certificerende instelling. De adviseur is gecertificeerd via een erkende koepelorganisatie. Als je vermoedt dat de werkwijze niet conform de BRL 9500 is gevolgd, kun je een formele klacht indienen.
Het energielabel controleren is zinvol als je woning aantoonbaar beter presteert dan het label aangeeft, bijvoorbeeld doordat er recent isolatiemaatregelen zijn getroffen of een nieuw verwarmingssysteem is geplaatst. In dat geval kan een herkeuring leiden tot een hogere labelklasse en daarmee tot een hogere woningwaarde.
Wat kan ik zelf doen om een hoger energielabel te halen?
Om een hoger energielabel te halen, moet je de drie energieprestatie-indicatoren verbeteren: minder energiebehoefte, minder fossiel energiegebruik en meer hernieuwbare energie. De meest effectieve maatregelen richten zich op de gebouwschil en de installaties, omdat die het zwaarst meewegen in de energielabelberekening.
De meest impactvolle maatregelen zijn:
- Dakisolatie aanbrengen of verbeteren: dit heeft doorgaans de grootste impact op de energiebehoefte
- Spouwmuurisolatie of gevelisolatie toepassen om warmteverlies via de buitenmuren te beperken
- Vloerisolatie aanbrengen onder de begane grondvloer
- HR++ of triple glas plaatsen ter vervanging van enkel of gewoon dubbel glas
- Een warmtepomp installeren als vervanging van een gasketel: dit verlaagt het primair fossiel energiegebruik (EP2) sterk
- Zonnepanelen plaatsen om het aandeel hernieuwbare energie (EP3) te verhogen
- Mechanische ventilatie met warmteterugwinning installeren om ventilatieverliezen te beperken
Het is slim om maatregelen te combineren en te beginnen met de stappen die het meeste rendement opleveren voor jouw specifieke woning. Niet elke maatregel heeft voor elke woning dezelfde impact. Een woning met een slecht geïsoleerd dak profiteert meer van dakisolatie dan van zonnepanelen als eerste stap.
Wil je weten welke maatregelen voor jouw woning het meest opleveren? Vraag dan een persoonlijk verduurzamingsadvies aan.
Hoe Het Energieproject je helpt met de energielabelberekening
Wil je precies weten hoe jouw energielabel tot stand is gekomen, of wil je een hoger label behalen? Wij begeleiden je van begin tot eind, met één aanspreekpunt voor alle stappen. Dit is wat wij voor je doen:
- Een grondige woningopname door een gecertificeerde energieprestatieadviseur
- Transparante toelichting op de invoergegevens en de energielabelberekening
- Persoonlijk verduurzamingsadvies op maat, gericht op het hoogst haalbare label voor jouw woning
- Begeleiding bij het registreren van het officiële energielabel via EP-online
- Vastgoedadvies dat de energieprestatie van je woning koppelt aan de woningwaarde
Of je nu je energielabel wilt inzien, controleren of verbeteren: neem contact op via onze contactpagina en we helpen je verder.