Is een energielabel verplicht als ik mijn woning schenk?

Nee, bij een schenking van een woning ben je niet verplicht om een energielabel te overleggen. De wettelijke labelplicht geldt alleen bij verkoop of verhuur van een woning, niet bij een overdracht via schenking. Dit onderscheid is belangrijk voor woningeigenaren die hun huis aan een kind of ander familielid willen overdragen. Hieronder lees je wat je wél en niet hoeft te regelen, en waarom een energielabel toch nuttig kan zijn.

Geldt de energielabelplicht ook bij een schenking?

Nee, de energielabelplicht geldt niet bij een schenking van een woning. De verplichting om een geldig energielabel te hebben is wettelijk vastgelegd voor drie situaties: verkoop, verhuur en oplevering van nieuwbouw. Een schenking valt buiten deze drie categorieën, waardoor je als schenker geen energielabel hoeft aan te leveren aan de ontvanger of de notaris.

De overdracht via schenking is juridisch gezien een andere rechtshandeling dan een koopovereenkomst. Bij een verkoop wisselt een woning van eigenaar via een commerciële transactie, waarbij de koper recht heeft op transparantie over de energieprestatie. Bij een schenking, bijvoorbeeld als ouders hun huis aan een kind overdragen, ontbreekt dat commerciële karakter. De wetgever heeft de labelplicht daarom bewust beperkt tot transacties waarbij een marktprijs een rol speelt.

Dit betekent concreet: als jij je woning schenkt aan je kind, hoef je geen gecertificeerd energielabel te laten opstellen of te overhandigen. De notaris is ook niet verplicht om hierom te vragen bij het passeren van de akte.

Wat zijn de uitzonderingen op de energielabelplicht?

De energielabelplicht kent meerdere uitzonderingen. Naast schenkingen zijn er ook andere situaties waarbij geen energielabel verplicht is, zoals erfenissen, woningen die worden afgebroken, bepaalde monumenten en gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt.

Een overzicht van de meest voorkomende uitzonderingen:

• Schenking: geen verplichting, omdat er geen sprake is van verkoop of verhuur
• Erfenis: een woning die via nalatenschap overgaat naar erfgenamen vereist geen energielabel
• Rijksmonumenten: officieel aangewezen rijksmonumenten zijn vrijgesteld van de labelplicht
• Tijdelijk gebruik: gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt, zoals sommige recreatiewoningen, kunnen onder bepaalde voorwaarden zijn vrijgesteld
• Sloopwoningen: woningen waarvoor een sloopvergunning is aangevraagd of verleend, vallen buiten de verplichting
• Kleine gebouwen: vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlak kleiner dan 50 m² zijn vrijgesteld

Het is wel belangrijk om te weten dat de uitzondering voor schenkingen alleen geldt zolang de overdracht daadwerkelijk als schenking plaatsvindt. Zodra er een tegenprestatie in geld of goederen tegenover staat, kan de situatie juridisch anders worden beoordeeld en kan de labelplicht alsnog van toepassing zijn.

Heeft een energielabel invloed op de waarde bij een schenking?

Ja, het energielabel van een woning heeft indirect invloed op de waarde, ook bij een schenking. De waarde van de woning is namelijk de basis voor de berekening van de schenkbelasting. Een hogere energieprestatie draagt bij aan een hogere woningwaarde, wat doorwerkt in het belastbare bedrag van de schenking.

Bij een schenking van een woning wordt de waarde vastgesteld op basis van de WOZ-waarde of een taxatie. Energiezuinige woningen worden steeds vaker hoger gewaardeerd, omdat taxateurs de energieprestatie meenemen in het taxatierapport. Een woning met een A-label wordt in de huidige markt structureel hoger gewaardeerd dan een vergelijkbare woning met een E- of F-label.

Daarnaast kan het energielabel relevant zijn voor de ontvanger van de schenking. Als het kind of de begunstigde de woning later wil verkopen of verhuren, is een energielabel dan wél verplicht. Een actueel en goed energielabel maakt die toekomstige transactie eenvoudiger en kan de verkoopwaarde positief beïnvloeden.

Is het verstandig toch een energielabel aan te vragen bij een schenking?

Ja, het is verstandig om ook bij een schenking een energielabel te laten opstellen, ook al is het niet verplicht. Een energielabel geeft de ontvanger direct inzicht in de energieprestatie van de woning en laat zien welke verduurzamingsstappen nog mogelijk zijn. Dat voorkomt verrassingen achteraf en vergemakkelijkt toekomstige transacties.

Er zijn meerdere praktische redenen om dit toch te doen:

• Voorbereiding op toekomstige verkoop of verhuur: als de ontvanger de woning later wil verkopen of verhuren, is een energielabel verplicht. Door het nu al te regelen, bespaar je later tijd en kosten.
• Inzicht in verduurzamingspotentieel: een energielabel geeft een helder beeld van de huidige energieprestatie en welke maatregelen het meeste effect hebben.
• Hypotheekvoordelen voor de ontvanger: een energiezuinige woning kan de ontvanger recht geven op een hogere leencapaciteit of korting op de hypotheekrente bij een eventuele herfinanciering.
• Transparantie: een energielabel zorgt voor duidelijkheid tussen schenker en ontvanger over de staat van de woning.

Als je overweegt de woning te verduurzamen voordat je hem schenkt, is het ook nuttig om te weten dat er vanaf september 2026 een gebouwrenovatiepaspoort beschikbaar komt. Dit paspoort laat in drie logische stappen zien hoe je een woning aardgasvrij maakt: eerst de warmtevraag terugbrengen via isolatie en kierdichting, dan de verwarming aardgasvrij maken, en tot slot duurzame energie toevoegen. Het renovatiepaspoort is niet verplicht, maar biedt een handig routeplan voor verduurzaming.

Wat zijn de stappen om een energielabel te regelen?

Een energielabel aanvragen is een overzichtelijk proces dat je in een paar stappen kunt doorlopen. Je schakelt een gecertificeerde energieadviseur in, die de woning opneemt en het label registreert in het officiële systeem EP-Online. Het label is daarna tien jaar geldig.

Zo verloopt het proces stap voor stap:

1. Kies een gecertificeerde energieadviseur: het energielabel moet worden opgesteld door een erkende EP-adviseur. Niet iedereen mag een officieel energielabel registreren.
2. Plan een woningopname in: de adviseur bezoekt de woning en beoordeelt isolatie, verwarmingssysteem, ventilatie en het gebruik van duurzame energiebronnen.
3. Ontvang het energielabel: op basis van de opname berekent de adviseur de energieprestatie en registreert het label in EP-Online. Je ontvangt een officieel document met de labelklasse.
4. Bekijk het verduurzamingsadvies: een goede energieadviseur geeft ook advies over welke maatregelen het label kunnen verbeteren, zodat je gericht kunt investeren.

Heb je vragen over het aanvragen van een energielabel voor jouw woning? Neem dan contact op voor persoonlijk advies.

Hoe wij je helpen bij het energielabel en de schenking van je woning

Een woning schenken brengt meer vragen met zich mee dan alleen de juridische overdracht. Wij helpen je om de energieprestatie van de woning in kaart te brengen, zodat zowel jij als de ontvanger precies weten waar jullie aan toe zijn. Dit doen we met een concrete aanpak:

• Een professionele woningopname door een gecertificeerde energieadviseur
• Registratie van het officiële energielabel in EP-Online
• Persoonlijk verduurzamingsadvies op maat, afgestemd op de woning en de wensen van de ontvanger
• Vastgoedadvies dat de energieprestatie koppelt aan de waarde van de woning

Of het energielabel nu verplicht is of niet, inzicht in de energieprestatie van een woning is altijd nuttig. Wil je weten wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we bespreken de mogelijkheden vrijblijvend met je.