In Nederland worden jaarlijks honderdduizenden energielabels aangevraagd voor woningen. Exacte aantallen wisselen per jaar, maar de vraag is de afgelopen jaren sterk gestegen door strengere wetgeving, groeiende bewustwording rondom verduurzaming en de toenemende invloed van het energielabel op de woningwaarde. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het aanvragen van energielabels in Nederland.
Welke woningen zijn verplicht een energielabel aan te vragen?
Een energielabel is wettelijk verplicht voor vrijwel alle woningen die worden verkocht of verhuurd. Dit geldt voor eengezinswoningen, appartementen, woonboten, woonwagens en vakantiehuizen. De verplichting vloeit voort uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), die Nederland heeft omgezet in nationale wet- en regelgeving.
Concreet betekent dit dat de verkoper of verhuurder bij de overdracht of het afsluiten van een huurcontract een geldig, officieel energielabel moet kunnen overleggen. Het label moet zijn opgesteld door een gecertificeerd EP-W adviseur, die de woning fysiek opneemt en de energieprestatie berekent op basis van de NTA 8800-methode. Dit is de rekenmethodiek die per 1 januari 2021 van kracht is.
De volgende woningtypen vallen onder de verplichting:
- Koopwoningen bij verkoop
- Huurwoningen bij nieuwe verhuur
- Appartementen en woonappartementen
- Woonboten en woonwagens
- Vakantiehuizen
Nieuwbouwwoningen ontvangen bij oplevering automatisch een energieprestatierapport, waardoor een apart energielabel in dat geval niet altijd opnieuw hoeft te worden aangevraagd.
Hoe heeft het aantal aangevraagde energielabels zich door de jaren ontwikkeld?
Het aantal energielabels dat jaarlijks wordt aangevraagd in Nederland is door de jaren heen sterk gegroeid. In de beginjaren na de invoering van de labelplicht in 2008 bleef de adoptie beperkt. Pas toen de handhaving werd aangescherpt en het label directe financiële gevolgen kreeg voor de woningwaarde en hypotheekvoorwaarden, nam de vraag significant toe.
Een belangrijke mijlpaal was de introductie van het definitieve energielabel in 2015, waarbij het voorlopige label werd afgeschaft en een gecertificeerde adviseur de woning daadwerkelijk moest opnemen. Dit zorgde voor een professionaliseringsslag in de sector. Daarna volgde in 2021 de overgang naar de NTA 8800-methode, die leidde tot een nieuwe golf van herregistraties en aanvragen, omdat de berekeningsmethode fundamenteel veranderde.
In de jaren daarna bleef het volume hoog, mede door:
- De koppeling van het energielabel aan het woningwaarderingsstelsel (WWS) voor huurwoningen
- Strengere Europese klimaatdoelstellingen die Nederland verplichten het gemiddelde energieverbruik van woningen te verlagen
- De stijgende energieprijzen die woningeigenaren aanzetten tot verduurzaming
- De groeiende invloed van het label op hypotheekrente en leencapaciteit
In 2026 blijft de vraag naar het aanvragen van energielabels hoog, mede doordat Europa aanvullende minimumeisen stelt aan de energieprestatie van gebouwen voor 2030 en verder.
Welke factoren bepalen hoeveel energielabels er worden aangevraagd?
Het aantal energielabels dat per jaar wordt aangevraagd in Nederland hangt af van meerdere factoren. De belangrijkste zijn de activiteit op de woningmarkt, de geldende wetgeving, financiële prikkels en de bewustwording rondom duurzaamheid bij woningeigenaren.
Als de woningmarkt actief is en er veel woningen worden verkocht of verhuurd, stijgt het aantal aanvragen automatisch mee. Omgekeerd leidt een stagnerende markt tot minder verplichte labelaanvragen. Daarnaast spelen de volgende factoren een grote rol:
- Wetgeving en handhaving: Strengere controle op de labelplicht zorgt voor meer aanvragen en minder uitzonderingen.
- Financiële voordelen: Een beter energielabel kan leiden tot korting op de hypotheekrente en een hogere leencapaciteit, wat woningeigenaren motiveert om actief een label aan te vragen of te verbeteren.
- Woningwaarde: Omdat het energielabel wordt meegenomen in het taxatierapport, heeft een hoger label een directe invloed op de verkoopprijs.
- Huurregelgeving: Via het woningwaarderingsstelsel bepaalt het energielabel mede hoeveel huurpunten een woning krijgt en daarmee de maximaal te vragen huurprijs.
- Europese klimaatdoelen: Nederland moet het gemiddelde primaire energieverbruik van woningen in 2030 met minimaal 16% verlagen ten opzichte van 2020, wat verduurzaming en daarmee labelaanvragen stimuleert.
Wat is het verschil tussen een voorlopig en een definitief energielabel?
Het voorlopige energielabel bestaat in Nederland niet meer. Sinds 2015 is alleen het definitieve energielabel geldig, dat wordt opgesteld door een gecertificeerde EP-W adviseur na een fysieke opname van de woning. Een voorlopig label, dat vroeger door woningeigenaren zelf online kon worden aangemaakt, heeft geen juridische waarde meer bij verkoop of verhuur.
Het definitieve energielabel wordt berekend op basis van de NTA 8800-methode en houdt rekening met factoren zoals isolatie, verwarmingssysteem, ventilatie en het gebruik van duurzame energiebronnen. De adviseur voert een basis- of detailopname uit, afhankelijk van de beschikbare informatie over de woning. Bij bestaande bouw is de basisopname vaak het startpunt, terwijl de detailopname een nauwkeuriger en vaak gunstiger resultaat oplevert.
Het label loopt van G (laagste score) tot A++++ (hoogste score) en wordt officieel geregistreerd in het systeem van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Pas na registratie is het label rechtsgeldig.
Hoe lang is een energielabel geldig na aanvraag?
Een energielabel voor een woning is tien jaar geldig na de datum van registratie. Na die periode vervalt het label en moet bij een nieuwe verkoop of verhuur een actueel label worden aangevraagd. Tussentijdse wijzigingen aan de woning, zoals het plaatsen van extra isolatie of zonnepanelen, worden niet automatisch verwerkt in het bestaande label.
Wil je een gunstiger label laten registreren na verduurzamingsmaatregelen, dan moet de woning opnieuw worden bezocht door een gecertificeerde adviseur. Het is niet mogelijk om een bestaand label te vervangen of te herberekenen op basis van nieuwe software of een bijgewerkte NTA 8800-norm zonder een nieuwe opname. In een beperkt aantal gevallen is aanpassing van het label na uitgevoerde maatregelen mogelijk, maar dan met dezelfde softwareversie en door dezelfde adviseur die het oorspronkelijke label heeft geregistreerd.
Praktisch betekent dit: heb je recent verduurzaamd en wil je dit vertaald zien in een beter energielabel, dan is een nieuwe woningopname de enige route.
Wat zijn de gevolgen van een woning verkopen zonder geldig energielabel?
Een woning verkopen zonder geldig energielabel is wettelijk niet toegestaan en kan leiden tot een boete. De verkoper is verantwoordelijk voor het aanleveren van een geldig label bij de overdracht. Ontbreekt het label, dan kan de koper achteraf alsnog een energielabel laten opmaken en de kosten daarvan verhalen op de verkoper.
Naast de juridische risico’s zijn er ook praktische nadelen. Zonder energielabel ontbreekt een belangrijk gegeven in het taxatierapport, wat de onderhandelingspositie van de verkoper kan verzwakken. Kopers hebben bovendien recht op transparante informatie over de energieprestatie van een woning voordat zij een aankoopbeslissing nemen.
Voor verhuurders gelden vergelijkbare regels. Woningen zonder geldig energielabel kunnen via het woningwaarderingsstelsel minder huurpunten krijgen, wat de maximale huurprijs beperkt. Ontbreekt zowel een energielabel als een Energie-Index, dan bepaalt het bouwjaar van de woning het aantal huurpunten, wat voor oudere woningen vaak ongunstig uitpakt.
Hoe wij je helpen met het energielabel aanvragen
Een energielabel aanvragen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wij begeleiden je van begin tot eind, met één aanspreekpunt voor het hele traject. Wat wij voor je doen:
- Een professionele woningopname door een gecertificeerde EP-W adviseur
- Berekening van de energieprestatie op basis van de actuele NTA 8800-methode
- Officiële registratie van het energielabel bij RVO
- Persoonlijk advies over verduurzamingsmaatregelen die het hoogst haalbare label opleveren
- Ondersteuning bij het vertalen van een beter label naar een hogere woningwaarde of gunstigere hypotheekvoorwaarden
Wil je weten wat wij voor jouw woning kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak.