Kierdichting heeft een directe invloed op je energielabelklasse, omdat luchtlekkage via kieren en naden een van de grootste oorzaken is van onnodig warmteverlies in een woning. Door kieren te dichten verlaag je de energiebehoefte van je woning, wat rechtstreeks doorwerkt in de EP1-indicator die bepalend is voor je energielabel. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over kierdichting, luchtdichtheid en de impact op je energielabelklasse.
Hoeveel energieverlies veroorzaken kieren en naden in een woning?
Kieren en naden in een woning kunnen verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van het totale warmteverlies, afhankelijk van de bouwperiode en de staat van de woning. In slecht geïsoleerde of oudere woningen zonder kierdichting gaat een substantieel deel van de verwarmingsenergie verloren via ongewenste luchtlekkage door kozijnen, deuren, vloerdoorvoeren en aansluitingen.
De energiebehoefte van een woning, de zogenoemde EP1-indicator, wordt mede bepaald door warmteverliezen via de schil en via luchtuitwisseling. Kierdichting beïnvloedt beide factoren direct. Hoe meer lucht er ongecontroleerd in en uit een woning stroomt, hoe meer energie er nodig is om de binnentemperatuur op peil te houden. Deze ongewenste luchtdoorlatendheid verhoogt de energiebehoefte aanzienlijk, zeker in de winter wanneer het temperatuurverschil tussen binnen en buiten het grootst is.
Naast warmteverlies veroorzaken kieren ook koudeval, tocht en vochtproblemen. Die maken een woning niet alleen minder comfortabel, maar kunnen ook leiden tot schimmelvorming en extra slijtage aan de bouwkundige schil. Kierdichting is daarmee niet alleen relevant voor je energielabel, maar ook voor het dagelijkse wooncomfort en de staat van je woning op de lange termijn.
Hoe wordt luchtdichtheid gemeten bij een energielabelopname?
Luchtdichtheid wordt bij een energielabelopname bepaald via de zogenoemde luchtdoorlatendheidswaarde, uitgedrukt als qv10. Dit is de hoeveelheid lucht die bij een drukverschil van 10 Pascal door de schil van de woning lekt, gemeten per vierkante meter geveldeel. Hoe lager deze waarde, hoe luchtdichter de woning en hoe beter de energieprestatie.
Bij een officiële energielabelberekening volgens de NTA 8800-methode wordt voor de luchtdoorlatendheid gewerkt met een standaardwaarde als er geen meting beschikbaar is. Die standaardwaarde gaat uit van een gemiddeld lekkende woning, wat nadelig uitpakt voor je labelklasse. Wil je een nauwkeurigere en potentieel betere uitkomst, dan kun je een blowerdoortest laten uitvoeren.
Bij een blowerdoortest wordt de woning onder druk gezet met een ventilator die in een deuropening wordt geplaatst. Vervolgens meet men hoeveel lucht er nodig is om een bepaald drukverschil te handhaven. Het resultaat geeft een objectief beeld van de werkelijke luchtdichtheid van de woning. Als de gemeten waarde beter is dan de standaardwaarde in de rekensoftware, mag de gemeten waarde worden ingevoerd in de energielabelberekening. Dit kan rechtstreeks leiden tot een betere energielabelklasse.
Voor woningeigenaren die willen weten of hun kierdichtingsmaatregelen effect hebben gehad, is een blowerdoortest voor en na de werkzaamheden een goede manier om de verbetering aan te tonen en officieel te laten registreren in het energielabel van de woning.
Welke energielabelklassen zijn haalbaar met kierdichting alleen?
Kierdichting alleen is zelden voldoende om van een laag energielabel zoals E, F of G naar een A-label te springen. Het effect van kierdichting op je energielabelklasse hangt sterk af van de beginsituatie van je woning. In woningen met ernstige luchtlekkage kan kierdichting één tot soms twee labelklassen opleveren, maar in goed geïsoleerde woningen is de marge kleiner.
Een realistisch beeld ziet er als volgt uit:
- Woningen met label E of F: Kierdichting kan in combinatie met de bestaande isolatie een stap naar D of C mogelijk maken, mits de luchtlekkage nu aanzienlijk is.
- Woningen met label D of C: Met gerichte kierdichting is een stap naar C of B haalbaar, afhankelijk van de overige bouwkundige kenmerken.
- Woningen met label B of hoger: Hier is de winst via kierdichting vaak beperkt, omdat de woning al relatief goed presteert op luchtdichtheid.
Het energielabel loopt van G tot A++++, waarbij de hogere klassen zoals A+ tot A++++ vrijwel altijd een combinatie vereisen van goede isolatie, een efficiënt verwarmingssysteem en een lage luchtdoorlatendheid. Kierdichting is een nuttige maatregel die bijdraagt aan de energiebehoefte (EP1), maar voor de hoogste labelklassen moet je ook kijken naar het primair fossiel energiegebruik (EP2) en het aandeel hernieuwbare energie (EP3).
Wat zijn de meest effectieve kierdichtingsproducten voor een beter energielabel?
De meest effectieve kierdichtingsproducten voor een beter energielabel zijn die producten die de grootste bronnen van luchtlekkage aanpakken. De keuze van het juiste product hangt af van de locatie van de kier, de beweging die de aansluiting maakt en de temperatuuromstandigheden ter plaatse.
De meest gebruikte en effectieve opties zijn:
- Tochtstrips en borsteldichters: Geschikt voor deuren en opengaande ramen. Ze dichten de kier tussen het beweegbare deel en het kozijn af zonder de werking van de deur of het raam te belemmeren.
- Zelfklevende schuimstrips: Eenvoudig aan te brengen op kozijnen en deuren. Effectief voor kleinere kieren, maar minder duurzaam dan rubber- of siliconenalternatieven.
- Rubber profielen en EPDM-strips: Duurzamere oplossing voor kozijnaansluitingen. Ze zijn bestand tegen weersinvloeden en behouden hun dichting langdurig.
- Kierdichtingskit en acrylkit: Geschikt voor vaste aansluitingen zoals de overgang tussen kozijn en muurwerk, of rondom leidingdoorvoeren. Hier is geen beweging, dus een vaste afdichting volstaat.
- Bodemafdichters voor deuren: Dichten de kier aan de onderkant van buitendeuren af. Dit is vaak een van de grootste lekpunten in een woning.
- Membraanfolie en dampschermen: Worden toegepast bij grotere renovaties om de gehele schil luchtdicht te maken. Dit is relevant bij spouwmuurisolatie of dakisolatie.
De grootste winst behaal je door systematisch te werk te gaan: begin met de meest lekke plekken, zoals buitendeuren, dakluiken, schuiframen en aansluitingen van leidingen en ventilatiekanalen. Een energieadviseur kan bij een woningopname de zwakste plekken in kaart brengen.
Moet kierdichting worden gecombineerd met ventilatie om labelwinst te behouden?
Ja, kierdichting moet altijd worden gecombineerd met een goede ventilatieoplossing. Een luchtdichtere woning ventileert minder vanzelf via kieren, wat betekent dat er bewust voor voldoende luchtverversing moet worden gezorgd. Zonder adequate ventilatie kan een te luchtdichte woning leiden tot vochtproblemen, verminderde luchtkwaliteit en gezondheidsklachten.
In de energielabelberekening wordt voor de energiebehoefte (EP1) gerekend met een basisventilatiesysteem, bestaande uit natuurlijke luchttoevoer en mechanische luchtafvoer. Kierdichting verlaagt de ongewenste luchtlekkage, maar vervangt niet de gecontroleerde ventilatie die nodig is voor een gezond binnenklimaat. Dit onderscheid is belangrijk: ongewenste luchtlekkage via kieren is energieverlies, terwijl gecontroleerde ventilatie een bewuste en beheersbare energiepost is.
In de praktijk betekent dit dat je bij het dichten van kieren ook het ventilatiesysteem moet controleren en eventueel aanpassen:
- Woningen met natuurlijke ventilatie: Controleer of ventilatieroosters in kozijnen open staan en goed functioneren. Sluit ze niet af als onderdeel van kierdichting.
- Woningen met mechanische afzuiging: Zorg dat de capaciteit van het systeem nog voldoende is na het dichten van kieren. Een te kleine afzuigcapaciteit leidt tot vochtstapeling.
- Woningen die overstappen naar WTW-ventilatie: Balansventilatie met warmteterugwinning is de meest energiezuinige combinatie met een luchtdichte schil. Dit systeem verwarmt de inkomende lucht met de warmte van de afgevoerde lucht, wat de energiebehoefte verder verlaagt en bijdraagt aan een hogere energielabelklasse.
Kierdichting en ventilatie zijn dus geen tegenstelling, maar een combinatie die elkaar versterkt. Een goed afgedichte woning met gecontroleerde ventilatie presteert beter op het energielabel én biedt een gezonder en comfortabeler binnenklimaat.
Hoe Het Energieproject je helpt met kierdichting en een beter energielabel
Wil je weten wat kierdichting concreet oplevert voor jouw energielabelklasse? Wij helpen je daar stap voor stap bij. Het Energieproject combineert een officiële energielabelopname met persoonlijk verduurzamingsadvies, zodat je precies weet welke maatregelen de meeste impact hebben voor jouw woning.
- We voeren een volledige woningopname uit en brengen de huidige luchtdichtheid en energieprestatie in kaart.
- We stellen het officiële energielabel op en registreren dit conform de wettelijke eisen.
- We adviseren je welke kierdichtingsmaatregelen en aanvullende verduurzamingsstappen het hoogst haalbare energielabel voor jouw woning opleveren.
- We begeleiden je als één aanspreekpunt van de eerste opname tot de definitieve labelregistratie.
Een beter energielabel verhoogt de waarde van je woning, kan leiden tot korting op je hypotheekrente en geeft je inzicht in de energieprestatie van je huis. Neem contact met ons op via onze contactpagina en ontdek wat wij voor jouw woning kunnen betekenen.