Een warmtepomp kan je energielabel met één tot drie labelstappen verbeteren, afhankelijk van de beginsituatie van je woning en het type warmtepomp dat je installeert. De impact is het grootst wanneer je een woning verwarmt die momenteel nog afhankelijk is van een oudere cv-ketel op aardgas. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over de relatie tussen een warmtepomp en je energielabel bij de aanvraag.
Hoeveel energielabelstappen levert een warmtepomp op?
Een warmtepomp levert doorgaans één tot drie labelstappen op bij de aanvraag van een energielabel. Hoeveel stappen je precies wint, hangt af van de huidige energieprestatie van je woning, het type warmtepomp en de isolatiegraad van de woning. Een volledig elektrische warmtepomp in combinatie met goede isolatie heeft de meeste impact op het eindlabel.
Een woning die van label D naar label B gaat, is geen uitzondering wanneer een warmtepomp wordt gecombineerd met aanvullende maatregelen zoals vloerisolatie of een warmteterugwinningssysteem. De warmtepomp vervangt de fossiele verwarmingsbron en verlaagt daarmee het primaire energieverbruik van de woning aanzienlijk. Dit vertaalt zich direct in een gunstiger score binnen het energieprestatiesysteem.
Het is belangrijk te weten dat de warmtepomp niet op zichzelf staat in de berekening. De berekening kijkt naar het totale energiesysteem van de woning, inclusief isolatie, ventilatie en eventuele zonnepanelen. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning levert minder labelwinst op dan dezelfde warmtepomp in een goed geïsoleerde woning.
Hoe berekent het energielabelsysteem de bijdrage van een warmtepomp?
Het energielabelsysteem berekent de bijdrage van een warmtepomp via de bepalingsmethode NTA 8800. Deze methode kijkt naar het primaire energieverbruik van de woning op basis van gebouwkenmerken, installaties en gestandaardiseerd gebruikersgedrag. Een warmtepomp scoort gunstig omdat ze met weinig elektrische energie veel warmte levert, wat het primaire energieverbruik verlaagt.
De NTA 8800 is gebaseerd op Europese CEN-normen en is geschikt voor zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Een gecertificeerde EP-adviseur voert de gebouwopname uit en gebruikt officieel goedgekeurde rekensoftware om het energielabel te bepalen. De software neemt de specificaties van de warmtepomp mee via een zogenoemde kwaliteitsverklaring: een officieel document dat de prestaties van het toestel beschrijft.
In de berekening telt de warmtepomp mee als opwekker van warmte. De software vergelijkt hoeveel primaire energie nodig is om de woning te verwarmen met de warmtepomp ten opzichte van een conventionele gasketel. Hoe hoger de efficiëntie van de warmtepomp (uitgedrukt als COP of SPF), hoe groter de bijdrage aan een lager primair energieverbruik en dus een beter label.
Maakt het uit welk type warmtepomp je installeert voor je label?
Ja, het type warmtepomp heeft directe invloed op de labelwinst. Een volledig elektrische (monovalente) lucht-water warmtepomp of bodemwarmtepomp scoort in de energielabelberekening anders dan een hybride warmtepomp die samenwerkt met een gasketel. Een monovalente warmtepomp levert in de meeste gevallen meer labelstappen op dan een hybride variant.
Monovalente warmtepomp
Een monovalente warmtepomp werkt volledig zelfstandig en vervangt de gasketel volledig. In de NTA 8800-berekening wordt de woning dan als volledig elektrisch verwarmd beschouwd. Dit levert de grootste reductie op in primair energieverbruik, wat zich vertaalt in de hoogste labelwinst. Wel is het belangrijk dat de woning voldoende geïsoleerd is, omdat een monovalente warmtepomp bij lage buitentemperaturen meer moeite heeft om de woning op temperatuur te houden zonder aanvullende verwarmingsbron.
Hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp combineert een elektrische warmtepomp met een gasketel. De gasketel springt bij wanneer het buiten erg koud is. In de energielabelberekening wordt dit ingevoerd als een bivalent verwarmingssysteem. Beide opwekkers hebben elk een eigen kwaliteitsverklaring, en de software berekent de gecombineerde prestatie. De labelwinst is reëel, maar doorgaans kleiner dan bij een volledig elektrische opstelling, omdat de gasketel nog steeds fossiele energie verbruikt.
Moet een warmtepomp gecertificeerd zijn voor het energielabel?
Ja, voor de energielabelberekening moet de warmtepomp beschikken over een geldige kwaliteitsverklaring. Zonder deze verklaring kan de EP-adviseur de specifieke prestaties van het toestel niet invoeren in de rekensoftware en moet hij terugvallen op standaard aannames, wat de labeluitkomst negatief kan beïnvloeden.
De kwaliteitsverklaring is een officieel document dat de technische prestaties van de warmtepomp beschrijft, zoals het rendement bij verschillende buitentemperaturen en de maximale warmtebehoefte die het systeem kan dekken. De EP-adviseur controleert of de kwaliteitsverklaring van toepassing is op de specifieke situatie in jouw woning.
Let op: sommige kwaliteitsverklaringen stellen aanvullende voorwaarden. Zo zijn er warmtepompen waarvan de verklaring alleen geldig is wanneer er uitsluitend oppervlakteverwarming (vloerverwarming) is aangesloten op het systeem. Wanneer je ook radiatoren gebruikt die hogere aanvoertemperaturen vereisen, kan de verklaring mogelijk niet worden toegepast. De EP-adviseur beoordeelt dit tijdens de woningopname en legt de keuze vast in het projectdossier.
Wanneer is een warmtepomp alleen niet genoeg voor een beter label?
Een warmtepomp alleen is niet altijd voldoende voor een significant beter energielabel wanneer de woning slecht geïsoleerd is. De energielabelberekening kijkt naar het totale energiesysteem. Als de warmtevraag van de woning hoog blijft door gebrekkige isolatie, beperkt dat de labelwinst die de warmtepomp kan realiseren.
In de praktijk betekent dit dat een warmtepomp het meeste oplevert wanneer je tegelijk investeert in:
- Dakisolatie of spouwmuurisolatie om warmteverlies te beperken
- Vloerisolatie, die ook nodig kan zijn voor de werking van vloerverwarming in combinatie met de warmtepomp
- Driedubbel of HR++ glas om warmteverlies via ramen te verminderen
- Een gebalanceerd ventilatiesysteem met warmteterugwinning
Daarnaast geldt dat een warmtepomp in een woning met een al relatief hoog energielabel (zoals label B) minder labelstappen oplevert dan in een woning met label E of F. De ruimte voor verbetering is simpelweg kleiner. Verduurzamingsadvies op maat helpt je om te bepalen welke combinatie van maatregelen voor jouw specifieke situatie het meeste oplevert.
Wat zijn de financiële voordelen van een beter energielabel door een warmtepomp?
Een beter energielabel door de installatie van een warmtepomp levert meerdere financiële voordelen op. Ten eerste verhoogt een hoger energielabel de marktwaarde van je woning, omdat het label wordt meegenomen in het taxatierapport. Ten tweede kunnen woningeigenaren met een energiezuinige woning profiteren van korting op de hypotheekrente of een hogere leencapaciteit bij de bank.
Bovendien bespaar je op de maandelijkse energiekosten. Een warmtepomp verbruikt minder primaire energie dan een gasketel, wat zich vertaalt in een lagere energierekening. Hoe groter de labelsprong, hoe groter de besparing op de lange termijn. Dit maakt de investering in een warmtepomp niet alleen goed voor het label, maar ook voor je portemonnee.
Verder geldt dat een beter energielabel aantrekkelijker is voor potentiële kopers of huurders. Woningen met een hoog energielabel zijn in de praktijk makkelijker te verkopen en te verhuren, omdat steeds meer mensen bewust kiezen voor een energiezuinige woning met lagere woonlasten.
Hoe Het Energieproject je helpt met warmtepomp energielabel aanvraag
Een warmtepomp installeren is één stap. Zorgen dat de bijdrage ervan ook correct wordt meegenomen in je officiële energielabel is een andere. Wij begeleiden je van begin tot eind, zodat je het hoogst haalbare energielabel krijgt voor jouw situatie. Dit is wat we voor je doen:
- Een professionele woningopname door een gecertificeerde EP-adviseur die alle relevante installaties en bouwkundige kenmerken in kaart brengt
- Controle van de kwaliteitsverklaring van jouw warmtepomp en beoordeling of deze correct kan worden ingevoerd in de rekensoftware
- Officiële registratie van het energielabel via erkende rekensoftware conform de NTA 8800-methode
- Persoonlijk verduurzamingsadvies als je naast de warmtepomp ook andere maatregelen wilt nemen voor een nog beter label
Wil je weten welk energielabel jouw woning kan behalen na de installatie van een warmtepomp? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de mogelijkheden.