De verwarming heeft een grote invloed op je energielabel, omdat het verwarmingssysteem direct bepaalt hoeveel primair fossiel energiegebruik een woning heeft. Dit is precies de indicator waarop de energielabelklasse wordt gebaseerd. Een efficiënt verwarmingssysteem, zoals een warmtepomp, kan je label meerdere klassen omhoog brengen ten opzichte van een verouderde cv-ketel. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over verwarming en de energielabelberekening.
Welke verwarmingssystemen scoren het beste op het energielabel?
Warmtepompen scoren het beste op het energielabel, gevolgd door hybride warmtepompen en HR-ketels op aardgas. De reden is dat het energielabel voor woningen wordt bepaald op basis van het primair fossiel energiegebruik (EP2). Systemen die weinig of geen fossiele brandstoffen verbruiken, drukken deze indicator sterk omlaag en leiden daarmee tot een hogere labelklasse.
De rangschikking van verwarmingssystemen van beste naar mindere score ziet er globaal als volgt uit:
- Volledig elektrische warmtepomp (lucht/water of bodem/water): het laagste primaire fossiele energiegebruik, ideaal voor labels A of hoger
- Hybride warmtepomp: combineert een warmtepomp met een gasketel als back-up, wat nog altijd een aanzienlijk lager fossiel verbruik oplevert dan een puur gasgestookte ketel
- HR-ketel op aardgas (hoog rendement): scoort beter dan een conventionele ketel, maar blijft afhankelijk van fossiele brandstof en haalt daardoor zelden de hoogste labelklassen
- Oudere VR-ketel of open verbrandingstoestel: laagste score door hoog fossiel verbruik en beperkt rendement
Naast het type systeem spelen ook de afgiftesystemen een rol. Vloerverwarming werkt bij lagere aanvoertemperaturen dan radiatoren, wat warmtepompen nog efficiënter maakt. Een warmtepomp gekoppeld aan vloerverwarming is daarmee de combinatie die het meeste effect heeft op je energielabel voor verwarming.
Hoe wordt het verwarmingssysteem meegenomen in de energielabelberekening?
Het verwarmingssysteem wordt in de energielabelberekening meegenomen via de NTA 8800-methode, die per 1 januari 2021 van kracht is. Binnen deze methode telt het verwarmingssysteem mee bij de berekening van het primair fossiel energiegebruik (EP2). Dit is de indicator die uiteindelijk de letter op het energielabel van je woning bepaalt.
Concreet kijkt de berekening naar de volgende aspecten van het verwarmingssysteem:
- Het type warmteopwekker: gasketel, warmtepomp, stadsverwarming of een combinatie
- Het rendement van het systeem: uitgedrukt in de seizoensgebonden prestatiefactor (SCOP) bij warmtepompen of het jaarrendement bij gasketels
- De afgiftetemperatuur: lage temperatuurafgifte (vloerverwarming) of hoge temperatuurafgifte (radiatoren)
- De energiebron: fossiel, hernieuwbaar of een mix
De energieprestatie-adviseur neemt al deze gegevens op tijdens de woningopname. Vervolgens worden ze ingevoerd in gecertificeerde software die de drie EP-indicatoren berekent: energiebehoefte (EP1), primair fossiel energiegebruik (EP2) en aandeel hernieuwbare energie (EP3). Het verwarmingssysteem beïnvloedt direct EP2 en EP3, en daarmee de uiteindelijke labelklasse.
Wat is het verschil tussen een warmtepomp en een HR-ketel voor het energielabel?
Het grootste verschil tussen een warmtepomp en een HR-ketel voor het energielabel zit in het gebruik van fossiele energie. Een HR-ketel verbrandt aardgas en levert daarmee een relatief hoog primair fossiel energiegebruik op. Een warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit de buitenlucht of bodem te halen, wat het fossiele verbruik sterk verlaagt en het aandeel hernieuwbare energie verhoogt.
HR-ketel en het energielabel
Een moderne HR-ketel heeft een hoog rendement, maar blijft afhankelijk van aardgas. In de NTA 8800-berekening resulteert dit in een relatief hoog EP2-getal. Afhankelijk van de isolatiewaarden van de woning haal je met een HR-ketel doorgaans een label tussen C en A. Het bereiken van label A+ of hoger is met alleen een HR-ketel vrijwel onmogelijk, tenzij de woning ook voorzien is van zonnepanelen en uitstekende isolatie.
Warmtepomp en het energielabel
Een warmtepomp haalt voor iedere eenheid elektriciteit meerdere eenheden warmte uit de omgeving. Dit maakt het primaire fossiele energiegebruik aanzienlijk lager, mits de elektriciteit niet volledig uit fossiele bronnen komt. In combinatie met zonnepanelen kan een warmtepomp het aandeel hernieuwbare energie (EP3) verder verhogen, wat bijdraagt aan de hoogste labelklassen zoals A+++. Voor woningeigenaren die het hoogst haalbare energielabel willen bereiken, is de overstap naar een warmtepomp dan ook een van de meest impactvolle stappen.
Kan een verouderde cv-ketel je energielabel verlagen?
Ja, een verouderde cv-ketel verlaagt je energielabel aantoonbaar. Oudere ketels, zoals VR-ketels of open verbrandingstoestellen, hebben een lager rendement dan moderne HR-ketels. Dit betekent dat ze meer gas verbruiken om dezelfde hoeveelheid warmte te leveren, wat het primaire fossiele energiegebruik in de berekening verhoogt en de labelklasse omlaag trekt.
Een verouderde ketel heeft ook indirect effect op het energielabel. Omdat de ketel minder efficiënt is, heeft de woning meer energie nodig voor ruimteverwarming. Dit verhoogt niet alleen EP2, maar kan ook de energiebehoefte (EP1) negatief beïnvloeden als de ketel wordt gecombineerd met een slecht geïsoleerde woning.
In de praktijk zien we dat woningen met een ketel van meer dan 15 jaar oud en zonder aanvullende verduurzamingsmaatregelen vaak uitkomen op een label D, E of lager. Het vervangen van zo’n ketel door een moderne HR-ketel kan al één tot twee labelklassen schelen, afhankelijk van de overige kenmerken van de woning.
Wanneer loont het om je verwarmingssysteem te vervangen voor een beter energielabel?
Het vervangen van je verwarmingssysteem loont wanneer de verwachte labelverbetering leidt tot een hogere woningwaarde, lagere energiekosten of betere financieringsvoorwaarden, en de investering zich binnen een redelijke termijn terugverdient. Dit is het geval als je huidige systeem verouderd is, de woning al redelijk goed geïsoleerd is, of als je de woning binnenkort wilt verkopen of verhuren.
Specifieke situaties waarin vervanging bijzonder nuttig is:
- Voor verkoop of verhuur: een beter energielabel verhoogt de marktwaarde en is wettelijk verplicht bij overdracht. Een hogere labelklasse wordt meegenomen in het taxatierapport.
- Bij een verouderde ketel: een ketel ouder dan 15 jaar vervangen door een HR-ketel of warmtepomp levert direct labelwinst op en bespaart op de energierekening.
- Als de woning al goed geïsoleerd is: een goed geïsoleerde woning profiteert maximaal van een efficiënt verwarmingssysteem, omdat de warmtevraag al laag is en een warmtepomp dan optimaal presteert.
- Bij aanspraak op subsidies: in 2026 zijn er nog steeds subsidieregelingen beschikbaar voor de aanschaf van warmtepompen, wat de terugverdientijd verkort.
Het is verstandig om eerst een verduurzamingsadvies te laten opstellen voordat je investeert in een nieuw verwarmingssysteem. Zo weet je zeker dat de investering het gewenste effect heeft op je energielabel voor verwarming en dat je de juiste volgorde aanhoudt: eerst isoleren, dan het verwarmingssysteem optimaliseren.
Hoe Het Energieproject je helpt met verwarming en je energielabel
De invloed van verwarming op je energielabel is groot, maar de berekening is complex. Wij helpen je om precies te begrijpen welk effect jouw verwarmingssysteem heeft op je huidige en toekomstige energielabel. Dat doen we concreet:
- We voeren een volledige woningopname uit waarbij het type verwarmingssysteem, het rendement en de afgiftetemperatuur worden vastgelegd
- We berekenen je huidige energielabel op basis van de NTA 8800-methode en registreren dit officieel
- We geven persoonlijk verduurzamingsadvies over welke aanpassingen aan je verwarmingssysteem het meeste effect hebben op je label
- We begeleiden je van eerste opname tot officiële registratie, met één aanspreekpunt gedurende het hele traject
Wil je weten welk energielabel je woning nu heeft en hoe je het kunt verbeteren? Neem contact op en we kijken samen naar de mogelijkheden voor jouw woning.